{"id":61,"date":"2021-08-18T13:23:47","date_gmt":"2021-08-18T11:23:47","guid":{"rendered":"https:\/\/forc.ee\/blog\/?p=61"},"modified":"2021-09-06T13:06:32","modified_gmt":"2021-09-06T11:06:32","slug":"poradnik-inwestora-cz-1-aspekty-oceny-spolki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/forc.ee\/blog\/poradnik-inwestora-cz-1-aspekty-oceny-spolki\/","title":{"rendered":"Poradnik inwestora \u2013 aspekty oceny sp\u00f3\u0142ki cz.1"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na inwestycjach w startupy mo\u017cna dobrze zarobi\u0107 i przy okazji przyczyni\u0107 si\u0119 do powstania ciekawych, dobrze prosperuj\u0105cych firm. To, \u017ce potencja\u0142 wzrostu i ryzyko id\u0105 w parze to elementarz ekonomii. Rozs\u0105dne jest zbudowanie portfela sp\u00f3\u0142ek \u2013 bo nawet najlepsi eksperci w Dolinie Krzemowej na sporej cz\u0119\u015bci projekt\u00f3w trac\u0105. Innowacje s\u0105 w du\u017cym stopniu nieprzewidywalne. Tym niemniej im mniej kiepskich strza\u0142\u00f3w, tym wi\u0119cej kapita\u0142u zaanga\u017cujesz w dobre sp\u00f3\u0142ki. Dlatego zamieszczamy poni\u017cej kilka podpowiedzi jak unika\u0107 tych z\u0142ych i nie przegapia\u0107 szans.<\/p>\n\n\n<h2>P\u0142ynno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Twoim celem jako inwestora jest wyj\u015bcie z zyskiem, adekwatnie du\u017cym do ryzyka. Czyli kwesti\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 jest p\u0142ynno\u015b\u0107. Startup mo\u017ce \u201ewypali\u0107\u201d czyli nie\u017ale si\u0119 rozwin\u0105\u0107, przebi\u0107 barier\u0119 rentowno\u015bci \u2013 bez umo\u017cliwienia inwestorom zbycia akcji. Nawet kilka mln PLN mar\u017cy mog\u0105 poch\u0142on\u0105\u0107 wynagrodzenia zarz\u0105du czy rady a w konsekwencji zabraknie \u015brodk\u00f3w na dywidend\u0119. Nawet na NewConnect czy na rynku regulowanym mo\u017cna znale\u017a\u0107 wiele niep\u0142ynnych sp\u00f3\u0142ek. Zasadniczo p\u0142ynne s\u0105 sp\u00f3\u0142ki (docelowo) du\u017ce.Niska wycena po kt\u00f3rej wchodzisz nie adresuje problemu ograniczonego &nbsp;potencja\u0142u sp\u00f3\u0142ki (pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci zysku, a ten powi\u0105zany jest z przychodami). Sama obietnica wej\u015bcia na NewConnect nie jest rozwi\u0105zaniem \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142em problemu z p\u0142ynno\u015bci\u0105 nie jest brak mechanizmu po\u0142\u0105czenia poda\u017cy z popytem, a brak popytu. Kluczowa jest zatem ocena ile przychodu i zysku sp\u00f3\u0142ka wygeneruje po okresie \u201erozkr\u0119cania si\u0119\u201d \u2013 powiedzmy w perspektywie 4-letniej. Na co najmniej tyle warto si\u0119 nastawi\u0107, my\u015bl\u0105c na ile czasu anga\u017cujesz swoje \u015brodki.<\/p>\n\n\n<h2>Przych\u00f3d sp\u00f3\u0142ki<\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieje kilka aspekt\u00f3w, na kt\u00f3re warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w temacie przychodu sp\u00f3\u0142ki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Czy sp\u00f3\u0142ka dowiezie produkt \u2013 jak zaawansowane s\u0105 prace, jak trudno je zako\u0144czy\u0107, czy sp\u00f3\u0142ka ma zasoby niezb\u0119dne do sfinalizowania prac<\/li><li>Warto\u015b\u0107 produktu dla klienta \u2013 czy rozwi\u0105zanie si\u0119 sprzeda i za ile<\/li><li>Wielko\u015b\u0107 rynku i perspektywy jego wzrostu<\/li><li>Jaki udzia\u0142 w rynku sp\u00f3\u0142ka uzyska \u2013 trafno\u015b\u0107 strategii i skuteczno\u015b\u0107 realizacji strategii ekspansji rynkowej zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od ludzi, jacy za jej wykonanie maj\u0105 odpowiada\u0107 oraz \u015brodki na marketing\/sprzeda\u017c, kt\u00f3re maj\u0105 do dyspozycji<\/li><li>Na ile przewaga konkurencyjna oka\u017ce si\u0119 trwa\u0142a; jakie s\u0105 fosy (za Warrenem Buffetem: \u201emoats\u201d czyli bariery chroni\u0105ce przed konkurencj\u0105)<\/li><\/ul>\n\n\n<h2>Rentowno\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ki<\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie inaczej wygl\u0105da kwestia rentowno\u015bci sp\u00f3\u0142ki. Tutaj te\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka aspekt\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Koszty zmienne (produkcji, obs\u0142ugi klienta, us\u0142ug zewn\u0119trznych zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 us\u0142ugi)<\/li><li>Koszty pozyskania klienta vs jego warto\u015b\u0107 (mierzone wska\u017anikami LTV\/CAC)<\/li><li>Koszty sta\u0142e i rozwoju<\/li><\/ul>\n\n\n<h2>Kadra sp\u00f3\u0142ki<\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Last, but not least &#8211; im m\u0142odsza sp\u00f3\u0142ka, tym wi\u0119cej zale\u017cy od ludzi. Od ich pomys\u0142owo\u015bci, pracowito\u015bci, do\u015bwiadczenia, wiarygodno\u015bci, charyzmy, networku. Du\u017co zale\u017cy od tego, jakich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w\/partner\u00f3w b\u0119d\u0105 w stanie pozyskiwa\u0107, jak trafnie skonstruuj\u0105 ofert\u0119 dla klient\u00f3w, jak skutecznie uruchomi\u0119 sprzeda\u017c i \u2013 co by\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejsze \u2013 ile i na jakich warunkach pozyskaj\u0105 kapita\u0142 na rozw\u00f3j. Niew\u0142a\u015bciwa obsada lub zbyt s\u0142abe po\u0142\u0105czenie ze sp\u00f3\u0142k\u0105 stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o ryzyka. Poniewa\u017c du\u017ce szanse wymagaj\u0105 odpowiedniego finansowania, czyli kolejnych rund rozwadniaj\u0105cych (zmniejszaj\u0105cych procentowy udzia\u0142 w kapitale) founder\u00f3w, ich udzia\u0142 na pocz\u0105tku drogi powinien by\u0107 odpowiednio wysoki. Je\u015bli nie jest, inwestorzy p\u00f3\u017aniejsi odrzuc\u0105 projekt \u2013 bo nie zaakceptuj\u0105 ryzyka odej\u015bcia founder\u00f3w ze sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n\n\n<h2>Zwrot z zainwestowanego kapita\u0142u<\/h2>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ko\u0144cu \u2013 od czego zale\u017cy zwrot inwestora \u2013 opr\u00f3cz powy\u017cszych czynnik\u00f3w wa\u017cne s\u0105 warunki wej\u015bcia i og\u00f3lnie uwarunkowania prawne. W typowej umowie z funduszem VC, founder wie, \u017ce poza bie\u017c\u0105cym wynagrodzeniem (na og\u00f3\u0142 ni\u017cszym ni\u017c rynkowe, czyli jakie m\u00f3g\u0142by uzyska\u0107 zatrudniaj\u0105c si\u0119 w innej firmie) konkretny zarobek realizuje albo wsp\u00f3lnie z inwestorem \u2013 albo wcale. Umowa inwestycyjna zawiera mechanizmy zabezpieczaj\u0105ce inwestora przed wieczystym blokowaniem zbycia udzia\u0142\u00f3w sp\u00f3\u0142ki, cho\u0107 czasami to by\u0142oby wygodniejsze dla founder\u00f3w. Ponadto, nie jest fair, kiedy founderzy zarabiaj\u0105 (zbywaj\u0105 udzia\u0142y z du\u017cym zyskiem lub wyp\u0142\u0105caj\u0105 sobie wysokie, ponadrynkowe wynagrodzenia) a inwestorzy trac\u0105. Fundusze VC stosuj\u0105 w umowach inwestycyjnych zapisy uprzywilejowania przy wyj\u015bciu. Przewiduj\u0105 one, \u017ce w przypadku wyj\u015bcia po cenie ni\u017cszej ni\u017c graniczna (cena, po kt\u00f3rej wchodzi\u0142 inwestor) inwestor odzyskuje sw\u00f3j wk\u0142ad a reszta przypada founderom. Dotychczas analogiczne zapisy zabezpieczaj\u0105ce interesy mniejszo\u015bciowych akcjonariuszy nie by\u0142y spotykane w crowdfundingu udzia\u0142owym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na inwestycjach w startupy mo\u017cna dobrze zarobi\u0107 i przy okazji przyczyni\u0107 si\u0119 do powstania ciekawych, dobrze prosperuj\u0105cych firm. To, \u017ce<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":62,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-61","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnik-inwestora"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68,"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions\/68"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/forc.ee\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}